Polityka kulturalnie

Samo słowo wzięło się oczywiście z języka greckiego i pochodzi najprawdopodobniej od jednego z dwóch słów: poly czyli mnogość lub od polis czyli państwo- miasto. Pojęciem tym w sposób szczególny zajmują się nauki społeczne, a tu wyodrębniona spośród nich politologia. Trudno w sposób jasny wytłumaczyć to słowo, choć każdemu z nas jest bardzo dobrze znane i słowo to gości bardzo często w naszych rozmowach. Każdy z nas może wytłumaczyć na swój własny użytek to słowo: to dla nas ogół zjawisk i procedur skupionych wokół zarządzania państwem. Każdy jednak zapewne dodałby jeszcze więcej ważnych cech, które w owej definicji powinny się znaleźć. Na przestrzeni dziejów, ale także i w dzisiejszych czasach wielu naukowców i myślicieli podaje inną definicję, jednak pamiętajmy o tym, że próbują określić to, co już istnieje. Jako, że sama polityka ewoluowała przez dzieje, dlatego i definicja musiała ulec zmianie. Coraz częściej pojawiają się bardziej żartobliwe definicje o polityce, jak np. ta: polityka to różnica między tym, co rząd próbuje robić a tym, co naprawdę się dzieje. Taka definicja wskazuje ogólną niechęć społeczeństwa do polityki. Jakoś tak się układa nasza historia, że polityka zawsze jest kojarzona z czymś złym, odległym dla ludzi, a przede wszystkim, że polityka nie służy ludziom. Sama polityka oczywiście nie ulega zmianie ze względu na powstające definicje- to definicje próbują nadążyć za zmianami w polityce. Najlepiej zrozumieć politykę poprzez definicję, która wskazuje elementy zawierające się w tym pojęciu. I tak Leszek Sobkowiak określił politykę poprzez takie elementy, które przynależą do pojęcia ‘polityka’. Wymienił on 5 elementów: orientacja formalnoprawna, podejście behawioralne, orientacja funkcjonalna, podejście racjonalne i stanowisko postbehawioralne. Cóż to takiego? Orientacja formalnoprawna to nic innego jak nasze podstawowe rozumienie, czyli funkcjonowanie państwa i zarządzanie nim poprzez szereg instytucji. Podejście behawioralne mówi nam, że w polityce różnie układają się stosunki społeczne, istnieje tu ciągła walka o wpływu, autorytet, przewodzenie. Orientacja funkcjonalna dotyczy natomiast całego systemu społecznego, który poprzez rozwiązywanie różnych problemów dba o interesy państwa. Podejście racjonalne mówi nam przede wszystkim o tym, że aparat władzy zmuszony jest do podejmowania pewnych decyzji w celu właściwego zarządzania państwem. Stanowisko postbehawioralne przedstawia politykę, jako czynnik zmniejszania problemów i przeciwności stojących przed obywatelami. Politykę można rozumieć w różny sposób, jednak większość zjawisk trafnie umieszczamy w obszarze polityki. Politykę można także lubić lub nie, ale już chyba zawsze będzie tak, że to od niej będą zależały losu kraju, czy świata, w którym żyjemy. W ten sposób polityka dotyka każdego z nas, dlatego warto choć trochę się nią interesować, aby przy kolejnych wyborach móc podjąć słuszne decyzje. Choć poznanie definicyjnych zawirowań nie objaśni nam wiele to jednak da doskonały podstawę do dalszych poszukiwań.

Polityka jest ulubionym tematem rozważań myślicieli, ale także rozmów. Zdarza nam się rozpocząć dyskusję o polityce nawet stojąc w kolejce w sklepie. Najczęściej jednak zdarza nam się rozmawiać o bieżących wydarzeniach sceny politycznej. Choć większości polityka nawet nie interesuje to często zdarza nam się nawet pokłócić w imię obrony swoich przekonań. Wielcy myślicieli i naukowcy nie unikali rozmów na temat swoich upodobań politycznych, częściej jednak zajmowali się polityką jako taką. Zastanawiali się czym ona jest i jakie granice należy jej postawić. Największym myślicielem zajmującym się polityką do dzisiaj został Arystoteles, gdyż był on jednym z pierwszych, którzy przyglądali się temu zagadnieniu. Dla niego polityka była czymś szczególnym. Uważał ją za rodzaj sztuki. Była to sztuka zarządzania państwem, a najważniejsze w niej było ‘dobro wspólne’. Dziś wiele kpi sobie z Arystotelesa podając liczne przykłady matactw ze sceny politycznej. Jednak słowa Arystotelesa na długo pozostały podstawową definicją polityki, która była oczywiście jeszcze rozwijana w późniejszych czasach. W czasach średniowiecznych doszło do nadania polityce i polityków jeszcze większego statusu. Polityka była ściśle związana z wolą Bożą. Nic nie działo się bez Boga, dlatego zajmowanie się polityką nobilitowało a przywódcom często nadawano atrybuty Boskie. I choć różne przekręty oczywiście zdarzały się w polityce to jednak według myślicieli nie zostało ona niczym skalana. Kształt polityki, który znamy dzisiaj zaczął się kształtować dopiero w czasach nowożytnych. Szczególnie silny rozwój polityki można było śledzić w państwach, w których upadała monarchia. Tam szczególnie zaczynał się aparat polityczny i zaczęły powstawać partie, które w różny sposób upatrywały wizję swojego kraju. W dziedzinie teorii polityki wsławił się przede wszystkim Maks Weber. Mówił on, że dążenie do udziału we władzy lub do wywierania wpływu na podział władzy, czy to między państwami, czy też w obrębie państwa, między grupami ludzi, jakie to państwo tworzą. Definicja ta jest niezwykle cenna, dlatego że Weber zaczął zauważać, że polityka dotyczy nie tylko wewnętrznych stosunków w państwie, ale także stosunków międzypaństwowych. Co także warto podkreślić, Maks Weber mówił, że przymus jest bardzo ważnym elementem tej polityki. Choć każdy taki przymus w pewnym stopniu stosuje to jednak słowa Webera wywołały pewną konsternację wśród zajmujących się polityką. A przecież, jak mówił Weber, aby coś osiągnąć trzeba stosować rozkazy, polecenia, które ktoś ma wykonywać. Stąd przymus jest jak najbardziej konieczny. Dzisiaj bardzo dużo mówi się o zmianach jakie zachodzą w polityce. Politycy cały czas mówią o polityce na sposób Arystotelesa jednocześnie swoim zachowaniem zaprzeczając wypowiadanym słowom. Oczywiście więcej dzisiaj w polityce jest weberowskich naleciałości, jednak jak twierdzą specjaliści i o tym zaczyna się w polityce zapominać. Dzisiaj politycy jak sami twierdzą tworzą zupełnie nową politykę. Ale to wszystko kiedyś już było tylko w innym wydaniu.