Polityka kulturalnie

Donald Tusk urodził się 22 kwietnia 1957 roku w Gdańsku. Zdobył wykształcenie w swoim rodzinnym mieście. Na Uniwersytecie Gdańskim ukończył historię. Prywatnie jest mężem Małgorzaty i wspólnie mają dwójkę dzieci. Bardzo szybko zaangażował się on w działalność opozycyjną wobec rządów komunistycznych. Już w trakcie studiów historycznych był współzałożycielem Studenckiego Komitetu Solidarność. Współpracował też z Wolnymi Związkami Zawodowymi Wybrzeża i stale wydawał ulotki czy też organizował grupy samokształceniowe. Następnie współtworzył Niezależne Zrzeszenie Studentów w Gdańsku, co dało mu podstawy do założenia w 1980 roku Niezależnego Zrzeszenia Studentów Polskich. Była to niezwykle nowoczesna organizacja i Donald Tusk stanął na jej czele. Zaczął pracować w Wydawnictwie Morskim, gdzie został prezesem Solidarności. Wkrótce zaczął też pisać do tygodnika „Samorządność”. Był bliskim współpracownikiem Lecha Będkowskiego, przez co pisał też do kaszubskiego miesięcznika „Pomerania”. Przez swoją działalność w opozycji stracił pracę w państwowej firmie, przez co był zmuszony pracować fizycznie u Macieja Płażyńskiego. Donald Tusk po utworzeniu trzeciej RP współtworzył nową partię Kongresu Liberalno- Demokratycznego, którego wkrótce został przewodniczącym. W 1994 roku przeszedł do Unii Wolności i został jej wiceprzewodniczącym. Z jej ramienia został senatorem a następnie wicemarszałkiem Senatu. Odszedł w 2001 roku. To stało się przyczyną do założenia nowej partii. W 2001 roku wraz z Maciejem Płażyńskim i Andrzejem Olechowskim założył on nową partię Platforma Obywatelska. Już w pierwszych wyborach odnieśli spory sukces i byli największą partią opozycyjną a Donald Tusk został wicemarszałkiem Sejmu. W 2005 roku Donald Tusk postanowił startować w wyborach prezydenckich. We wszystkich wcześniejszych sondażach prowadził. Jego najpoważniejszym kandydatem był Lech Kaczyński. Pierwszą turę wygrał i do drugiej dostał się wraz ze swym najgroźniejszym przeciwnikiem. Nikt się jednak nie spodziewał, że Donald Tusk może przegrać. Tuska czekała kolejna porażka, gdy jego partia przegrała wybory z PiS, z którym miała wejść w koalicję, jednak rozmowy szybko zerwano. Partia Tuska dostała swoją szansę w 2007 roku po wcześniejszym rozwiązaniu koalicji rządowej i rozpisaniu wcześniejszych wyborów. Tym razem wygrała Platforma i zaprosiła do koalicji rządowej PSL, a Donald Tusk został premierem Polski. Większość Polaków jest zadowolona z jego rządów. Szczególnie jego notowania wzrosły po tragedii smoleńskiej, kiedy to Polacy zobaczyli jego ludzką twarz, ale także zdecydowanie i pewną politykę. Wszyscy oczekiwali, że premier wystartuje w wyborach prezydenckich i do samego końca oczekiwali, że jednak się zdecyduje. Donald Tusk postanowił jednak pozostać premierem i przekonywał, że to stanowisko go satysfakcjonuje. Przez całą kampanię wyborczą wspierał jednak swojego kolegę z partii, Bronisława Komorowskiego. Być może zechce wziąć udział w kolejnych wyborach prezydenckich.

Sposobów na politykę jest wiele. Jednak podstawowy podział dzieli ją ze względu na zakres władzy i tego, skąd ona pochodzi. I tak mamy władzę autorytarną lub demokratyczną. Szczególnie ta pierwsza ma w swym pojęciu wiele różnych rodzajów władz, którymi zajmiemy się poniżej. Wewnątrz grupy władzy autokratycznej możemy odróżnić władzę: absolutną, autorytarną i totalitarną. Absolutyzm jest władzą sprawowaną zwykle przez jedną osobę, choć zdarzały się w historii grupy osób. Takie rządy nie mają żadnych ograniczeń, nikt ich nie może kontrolować. Taka władza nie ma nie tylko ograniczeń prawnych, ale także i moralnych. Najbardziej znana w historii była monarchia absolutna z czasów starożytnych, Cesarstwa Rzymskiego. To wtedy król skupiał w sobie całą władzę wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą. Często powoływane są jakieś organy polityczne, jednak pozostają one pod całkowitą kontrolą monarchy. Monarchia absolutna świeciła również tryumfy w XVII- wiecznej Francji, a i dzisiaj jest obecna na mapie świata. Absolutyzm jest formą sprawowania władzy w m. in. Arabii Saudyjskiej, Katarze, Omanie czy Watykanie. W państwie autorytarnym sprawują władze pewne organy, które ściśle kontrolują życie obywateli, są to najczęściej tzw. państwa policyjne czy też wojskowe. Często na czele takiego państwa stoi jakiś charyzmatyczny przywódca. Tego typu sprawowania władzy nie można mylić z totalitaryzmem. Tu nie dochodzi do jakichś masowych prześladowań, władza dąży jedynie do wykonywania swoich zadań i w sytuacjach nieposłuszeństwa ostro reaguje. Takie rządy nie znoszą też żadnej krytyki, dlatego policja i wojsko pilnują, aby wszyscy obywateli posłusznie wykonywali polecenia rządu. Bardzo często zdarzają się w takich państwach wybory, aby stworzyć pozory demokratycznego państwa. Jednak zawsze są one ściśle kontrolowane i wynik takich wyborów może być tylko jeden. Często dzieje się tak, że po śmierci danego przywódcy rządy autorytarne upadają, bo brak właściwego autorytetu władzy. Słynnymi autorytarnymi rządami były rządy np. : Piłsudskiego w Polsce, Salazara w Argentynie, Pinocheta w Chile, Franco w Hiszpanii czy Perona w Argentynie. Totalitaryzm sprawuje kontrolę nad wszystkimi elementami życia w państwie. Może on również przybierać różne formy, jak najbardziej znane faszyzm, nazizm i socjalizm. Totalitaryzm był typem władzy sprawowanym szczególnie w XX wieku i wyrządzony nim ogromne szkody. Państwa totalitarne tworzą się poprzez brak tradycji demokratycznych lub poprzez rozczarowanie demokracją, co miało miejsce w Niemczech. Do dzisiaj totalitarne rządy utrzymują się w Korei Północnej. Demokracja odróżnia się tym od władzy autokratycznej, że obywatele przestrzegają prawa ze względu na ich uznanie. Wszyscy obywatele mają bezpośredni wpływa na tworzenie się państwa i jego praw. Przede wszystkim obywatele mają prawo do wyznaczania swoich przedstawicieli, którzy będą reprezentować ich podczas ustanawiania prawa. Obywatele mogą też powoływać lub odwoływać organy władzy i zmieniać zakres ich obowiązków.

Trójpodział władzy stał się niejako podstawową formą działania polityki w demokratycznych ustrojach. Monteskiusz podzielił władzę na: władzę ustawodawczą, władzę wykonawczą i sądowniczą. Każda z nich zajmuje się innym obszarem funkcjonowania państwa, jednocześnie wszystkie trzy muszą być ze sobą w stałej współpracy, aby państwo mogło funkcjonować w prawidłowy sposób. Trójpodział władzy jest obecny we wszystkich krajach cywilizacji zachodniej. W wielu krajach wschodnich jest on również dominujący, choć nie ma go oczywiście w krajach autorytarnych. Sukces trójpodziału pracy polega przede wszystkim na tym, że wszystkie te trzy dziedziny zajmują się zupełnie innymi elementami. Jednocześnie te trzy władze muszą ze sobą współpracować, aby móc zarządzać państwem. Władze te są też od siebie uzależnione, gdyż sposób prowadzenia działań jednej władzy wpływa na drugą. Ostatnim bardzo istotnym elementem trójpodziału władzy jest wzajemna kontrola. Każda z trzech władz musi kontrolować pozostałe, czy dobrze wykonują zakres swoich obowiązków. Władza ustawodawcza, którą inaczej nazywa się legislatywa zajmuje się, jak sama nazwa wskazuje, ustanawianiem prawa. Głównym organem, który sprawuję tę władzę w krajach demokratycznych to parlament (jednak w każdym kraju pojawiają się inne organy mogące ustanawiać prawo, choć w nie takim stopniu jak to czyni parlament). Jak działa moc ustawodawcza parlamentu? Na wszelkich swoich spotkaniach ma on możliwość uchwalania tzw. ‘ustaw’, są to najwyższe akty prawne w państwie. Na ich podstawie inne organy mogą tworzyć inne, pochodne akty prawne. Władza wykonawcza, inaczej egzekutywa, to nic innego jak wcielanie ustalonego prawa w życie. W zależności od krajów taką władzę może sprawować rząd, prezydent a w monarchiach król. Władza wykonawcza w sposób bezpośredni zarządza państwem. Król, prezydent lub rząd wprowadza różne prawa i obowiązki, które dotyczą obywateli. Muszą być one oczywiście zgodne z konstytucją, najwyższym aktem prawnym w kraju. W Polsce władzę wykonawczą dzierży prezydent i rząd (w tym premier ma też takie uprawnienia). Z takich uprawnień korzysta też cała administracja rządowa, a w mniejszym stopniu Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Władza sądownicza, inaczej judykatywa, to nic innego jak sprawowany przez sądy i trybunały nadzór nad przestrzeganiem prawa. W naszej konstytucji zawarta jest gwarancja, że sądy i trybunały są niezależne od innych ośrodków władzy. W Polsce najważniejszy jest Sąd Najwyższy, potem mamy sądy powszechne, administracyjne i wojskowe. To wszystko składa się na nasz wymiar sprawiedliwości. Co równie ważne i co należy podkreślić: w dzisiejszych czasach i sposobach prowadzenia państw często niektóre organy państwowe nie mieszczą się w ramach trójpodziału władzy. Bo choć większość organów sprawuje według tej zasady władzę to np. organy kontroli trudno przypisać do żadnej z trzech grup. W Polsce poza trójdzielną władzą znajduje się Najwyższa Izba Kontroli czy Rzecznik Praw Dziecka. Jednak Polska sprawuje władzę trójdzielną.

Władza totalitarna była szczególnie aktywna w XX wieku, kiedy do władz dochodzili charyzmatyczni dyktatorzy. Do rządów totalitarnych zaliczamy faszystowskie Niemcy, sowiecką Rosję i rządy Mao Zedonga w Chinach. W dzisiejszych czasach nadal istnieją takie rządy w Korei Północnej. Wszystko co dzieje się w państwie totalitarnym jest podporządkowane aparatowi władzy. Wszelkie przewinienia są bardzo mocno karane, w wielu przypadkach śmiercią. Totalitaryzm wiąże się z ludobójstwem i wszechobecnym terrorem. To tu spotkamy obozy koncentracyjne, w których nie tylko zmusza się miliony ludzi do niewolniczej pracy, ale także tutaj dokonuje się ich morderstw. Hitler stawiał na czystość rasy aryjskiej, stąd specjalnie dobierano pary, które miały obowiązek rodzić jak najwięcej zdrowych, aryjskich dzieci, które miały się stać podstawą nowego państwa. W Chinach natomiast zmuszano obywateli do ciągłego rozmnażania, stąd taki ogromny przyrost naturalny w tamtych czasach. Władze totalitarne zawsze posługują się propagandą i indoktrynacją. Propaganda ma na celu ukazanie wspaniałości państwa a ośmieszenie wszelkich potencjalnych wrogów. W państwach totalitarnych nawet szkolnictwo ma służyć totalitaryzmowi. Dzieci od początku uczone są zakłamanej historii, by zaszczepić w nich nieograniczoną niczym miłość do ojczyzny. Totalitaryzm istnieje w Korei Północnej do dziś dzięki kontrolowaniu środków masowego przekazu. Żadne ‘niepokojące’ informacje nie mogą dotrzeć do społeczeństwa. Takiej cenzurze podlega także film, muzyka czy teatr. Pewne treści, które mogłyby podburzyć tłumy są automatycznie usuwane. Nie może być też mowy o żadnej krytyce istniejącej władzy. Prawa obywateli najczęściej istnieją, ale tylko na papierze. Nikt ich nie przestrzega, a obywatele nawet nie wiedzą o tym, że jakieś prawa im się należą. Władza skupiona jest w kręgach jednej grupy, nie ma mowy o istnieniu jakiejkolwiek opozycji. Czasem zdarzają się także wybory, które mają pokazać demokratyczność władzy, jednak są one oczywiście z góry określone a zwycięzca jest znany już na samym początku. Czasem ma to uspokoić naciski z zewnątrz- innych krajów demokratycznych. Totalitaryzm został bardzo dobrze teoretycznie opracowany przez wielu naukowców, politologów, a nawet psychologów. Dla psychologii zachowania społeczeństw tamtych czasów były szokujące, bo jak ludzie mogą się tak całkowicie poddawać czyimś rządom. Stąd wzięły się szokujące badania jak eksperyment Milgrama. Gruba badanych wcielała się w nauczycieli, którzy mieli razić prądom ucznia źle odpowiadającego na pytania. Za każdym razem natężenie się zwiększało. Badani razili prądem aż do 450 V a wiedzieli, że uczeń może być chory na serce. Ważna była rola eksperymentatora, który powtarzał, że tak musi być. Większość badanych pomimo bólu ucznia, okrzyków dawkowało prąd do końca. Oczywiście uczeń był aktorem i wcale nie odczuwał bólu. Milgram musiał podważyć swoje wcześniejsze wnioski, że to Niemcy są zbyt uległym narodem. Okazało się, że wszyscy mamy predyspozycje do ulegania autorytetowi władzy.